Overslaan naar inhoud

De molen 'De Vlinder' : een tastbare geschiedenis in De Horn

Archeoloog Emile ten Broeke aan het woord
1 januari 2026 in
De molen 'De Vlinder' : een tastbare geschiedenis in De Horn
Karel de Grotelaan 78
Het is goed mogelijk dat de molen uit het lied “Zo gaat de molen, de molen, de molen” uit 1935 heeft gestaan op de plek waar nu De Horn ligt. Aan het kanaalpad langs de Oude Vliet bij Rijnsburg stuitten archeologen namelijk op de funderingen van een 17e-eeuwse korenmolen: De Vlinder.

Emile ten BroekeArcheoloog Emile ten Broeke, werkzaam bij Econsultancy, vertelt hierover. Dit bureau onderzoekt of er archeologische resten in de bodem aanwezig zijn voordat ergens een bouwproject van start gaat.

“Vroeger wemelde het in ons land van de wind- en watermolens,” vertelt Emile. “De meeste zijn al lang verdwenen. Maar soms zijn er nog resten van terug te vinden, zoals hier in De Horn. Omdat er op deze plek een hele nieuwe wijk zou verrijzen, was uitgebreid archeologisch onderzoek nodig.”

“Toen we de archieven indoken, ontdekten we dat aan de Oude Vliet bij Rijnsburg in de 17e eeuw een korenmolen had gestaan, met daar tegenover een molenaarswoning. Dan kun je natuurlijk niet wachten om te kijken of er nog iets van is overgebleven. Met een graafmachine zijn we laagje voor laagje de bodem gaan afschrapen. Al op dertig centimeter diepte was het raak: we stuitten op de rondlopende fundering van een korenmolen.”

“Om de hevige krachten die op zo’n molen inwerken op te vangen, bestond de fundering uit robuuste bakstenen, die in een specifiek patroon waren gemetseld voor extra stevigheid. Bij de sloop van De Vlinder in 1935 is het fundament waarschijnlijk laten zitten, simpelweg omdat het te zwaar en te groot was om te verwijderen.”

foto: Baksteen fundering korenmolen


Bijzondere vondst

“Het is een bijzondere vondst,” vervolgt Emile, “omdat dit type molen — de zogeheten grondzeiler — niet vaak voorkwam. Bovendien zijn er maar weinig resten van bewaard gebleven. Tot nu toe weten we dat er in Nederland 373 molens van dit type hebben gestaan. De Vlinder was de enige in Rijnsburg.”

“Een grondzeiler is een stenen windmolen die je vanaf de grond kon bedienen, waarbij de wieken de bodem bijna raakten. Deze molen werd gebruikt om koren te malen voor de bakkers in de regio. Graan en meel werden niet alleen via de weg vervoerd, maar ook veelvuldig over water. Vandaar de ligging aan de Oude Vliet.”

“De molen stond op het uiteinde van een oude strandwal — een natuurlijke verhoging van het land — waarschijnlijk om beter beschermd te zijn tegen perioden van hoogwater. Van de molenaarswoning zijn alleen resten van gebruiksvoorwerpen gevonden, zoals scherven van aardewerken borden, potten en grapen (driepotige kookpotten).”

 De Vlinder RijnsburgClaude Monet

De beroemde Franse impressionistische kunstschilder Claude Monet was vaak in Nederland te vinden om inspiratie op te doen. Molens waren één van zijn favoriete onderwerpen. Ook van De Vlinder in Rijnsburg maakte hij een schilderij.

(Bron: P. van Driel, mei 2017)

Historie zichtbaar in de wijk

“Het is geweldig dat het fundament onderdeel is geworden van De Horn,” zegt Emile. “Het ontwerp van Vlieteiland is zelfs aangepast om deze historische vondst zichtbaar te maken voor iedereen. 

“Tussen de woningen is een looppad van natuurlijk materiaal aangelegd dat leidt naar De Vlinder. Een prachtige combinatie van oud en nieuw.”

Waarom wonen op deze plek zo bijzonder is

Wonen in De Horn betekent wonen op een plek met een verhaal. Hier is de geschiedenis niet verstopt achter gevels, maar onderdeel van het dagelijks leven. Je woont in een moderne, comfortabele wijk, terwijl je tegelijkertijd loopt over grond waar eeuwenlang mensen hebben gewoond, gewerkt en geleefd.

Karel de Grotelaan 78 ligt midden in deze bijzondere omgeving. Een huis waar je geniet van rust, ruimte en comfort, met het water, het park en de historie letterlijk om de hoek. Het is die unieke combinatie die deze woning zo bijzonder maakt.

👉 Wil je zelf ervaren hoe het is om te wonen op een plek waar verleden en heden samenkomen? Neem dan contact op met de makelaar voor meer informatie of een bezichtiging van ons huis.


Bron: Verkoopbrochure De Horn fase 2 – BPD  (2020) 

in Wijk
Wonen in 'De Horn'
Ook zo verknocht aan Rijnsburg?